Từ ngày 01/01/2027, tất cả phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh trên toàn quốc sẽ được Nhà nước hỗ trợ chi phí sàng lọc một số bệnh bẩm sinh trước sinh và sơ sinh. Đây là một chính sách mới có ý nghĩa nhân văn sâu sắc, góp phần chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em và nâng cao chất lượng dân số ngay từ những năm tháng đầu đời.
Theo Nghị định 168/2026/NĐ-CP của Chính phủ, phụ nữ mang thai được khám và thực hiện các phương pháp sàng lọc trước sinh đối với 4 bệnh cơ bản, gồm hội chứng Down, hội chứng Edwards, hội chứng Patau và bệnh Thalassemia, còn gọi là bệnh tan máu bẩm sinh. Đây là những bệnh lý, bất thường di truyền có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, sự phát triển thể chất và trí tuệ của trẻ nếu không được phát hiện sớm.
Đối với trẻ sơ sinh, chính sách hỗ trợ áp dụng cho việc sàng lọc 5 bệnh cơ bản, gồm suy giáp trạng bẩm sinh, thiếu men G6PD, tăng sản thượng thận bẩm sinh, khiếm thính bẩm sinh và bất thường tim bẩm sinh nặng. Đây đều là những bệnh có thể để lại hậu quả lâu dài nếu phát hiện muộn, nhưng nếu được sàng lọc và can thiệp kịp thời, trẻ có cơ hội được điều trị, theo dõi và phát triển tốt hơn.
Về mức hỗ trợ, chi phí khám sàng lọc trước sinh được thanh toán theo thực tế, nhưng tối đa không vượt quá 900.000 đồng cho mỗi trường hợp. Đối với sàng lọc sơ sinh, mức hỗ trợ cũng được thanh toán theo thực tế, nhưng tối đa không vượt quá 600.000 đồng cho mỗi trường hợp. Khoản hỗ trợ này được chi trả trực tiếp cho cơ sở y tế thu thập mẫu và cơ sở y tế thực hiện kỹ thuật sàng lọc.
Chính sách này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với các gia đình đang chuẩn bị sinh con. Trên thực tế, không ít gia đình còn chủ quan hoặc e ngại chi phí nên chưa thực hiện đầy đủ các xét nghiệm sàng lọc trước sinh và sơ sinh. Khi Nhà nước hỗ trợ kinh phí, người dân sẽ có thêm điều kiện tiếp cận dịch vụ y tế cần thiết, từ đó giảm nguy cơ bỏ sót các bệnh bẩm sinh có thể ảnh hưởng lâu dài đến trẻ.
Điểm đáng chú ý là chính sách được thực hiện theo lộ trình. Từ ngày 01/7/2026 đến hết ngày 31/12/2026, việc hỗ trợ được ưu tiên cho phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, đối tượng bảo trợ xã hội, người dân ở thôn đặc biệt khó khăn, xã thuộc vùng dân tộc thiểu số và miền núi, khu vực biên giới, hải đảo. Từ ngày 01/01/2027, chính sách được mở rộng cho tất cả phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh trên toàn quốc.
Việc hỗ trợ sàng lọc 9 bệnh bẩm sinh không chỉ giúp phát hiện sớm nguy cơ bệnh tật mà còn góp phần giảm gánh nặng điều trị cho gia đình và xã hội. Nhiều bệnh nếu được phát hiện ngay trong thai kỳ hoặc những ngày đầu sau sinh có thể được tư vấn, theo dõi, điều trị hoặc can thiệp kịp thời. Ngược lại, nếu phát hiện muộn, trẻ có thể phải đối mặt với những di chứng nặng nề, ảnh hưởng đến cả cuộc đời.
Chính sách mới cũng cho thấy sự chuyển hướng quan trọng trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng: từ chữa bệnh sang phòng bệnh, từ can thiệp muộn sang phát hiện sớm. Khi phụ nữ mang thai được quan tâm nhiều hơn, trẻ sơ sinh được bảo vệ tốt hơn, chất lượng dân số sẽ được nâng cao một cách bền vững.
Có thể khẳng định, từ ngày 01/01/2027, việc hỗ trợ chi phí sàng lọc trước sinh và sơ sinh là một bước tiến quan trọng trong chính sách dân số và y tế của Việt Nam. Đây không chỉ là sự hỗ trợ về tiền bạc, mà còn là sự đầu tư cho tương lai, giúp mỗi em bé có thêm cơ hội được sinh ra khỏe mạnh, được phát hiện bệnh sớm và được chăm sóc tốt hơn ngay từ những ngày đầu đời.
Để chính sách phát huy hiệu quả, các gia đình cần chủ động tìm hiểu thông tin, thực hiện khám thai đúng lịch và đưa trẻ sơ sinh đi sàng lọc theo hướng dẫn của cơ sở y tế. Sàng lọc sớm không chỉ bảo vệ sức khỏe cho trẻ, mà còn mang lại sự yên tâm cho cha mẹ và góp phần xây dựng một thế hệ tương lai khỏe mạnh hơn.
