Tính tiền ốm đau phải tách trường hợp nghỉ thông thường với thời gian nghỉ tiếp do bệnh cần chữa trị dài ngày. Không dùng một công thức bình quân lương sáu tháng rồi nhân số ngày cho tất cả hồ sơ.
Rà soát ngày 26/10/2026 theo Luật BHXH 41/2024/QH15 và Thông tư 12/2025/TT-BNV, áp dụng từ 01/7/2025.
1. Xác định đúng lý do nghỉ trước
Các điều 42–45 Luật BHXH 41/2024/QH15 quy định điều kiện, thời gian và mức hưởng chế độ ốm đau. Nghỉ vì bản thân ốm, chăm con ốm và nghỉ thai sản là các trường hợp phải đối chiếu riêng. Lao động nam có vợ sinh con không tự động được xếp vào chế độ ốm đau.
Bộ phận nhân sự cần kiểm tra giấy tờ điều trị, ngày nghỉ thực tế, quá trình đóng BHXH và trường hợp loại trừ. Không kết luận quyền hưởng chỉ theo tên bệnh hoặc chức danh công việc.
2. Căn cứ tiền lương và công thức
Căn cứ tại khoản 1 Điều 45 là tiền lương đóng BHXH của tháng gần nhất trước tháng nghỉ; trường hợp nghỉ ngay tháng đầu tham gia hoặc tham gia lại dùng căn cứ của chính tháng đó. Nhóm đối tượng tại khoản 3 Điều 43 có mức hưởng riêng tại khoản 4 Điều 45.
Theo Điều 6 Thông tư 12/2025/TT-BNV:
- Ốm đau thông thường/chăm con ốm thuộc công thức khoản 1: tiền lương làm căn cứ đóng BHXH ÷ 24 × 75% × số ngày được hưởng.
- Nghỉ tiếp do bệnh cần chữa trị dài ngày sau thời gian tối đa: tỷ lệ là 65% khi đã đóng từ đủ 30 năm; 55% khi từ đủ 15 đến dưới 30 năm; 50% khi dưới 15 năm, theo khoản 2 và điều kiện tương ứng.
Ví dụ giả định: căn cứ đúng là 8.000.000 đồng, 4 ngày được chấp nhận hưởng mức 75%: 8.000.000 ÷ 24 × 75% × 4 = 1.000.000 đồng. Phép tính không xác nhận rằng một người cụ thể đã đủ điều kiện.
3. Đếm ngày và tách thời gian trùng
Hướng dẫn tại Điều 4 và Điều 6 Thông tư 12/2025/TT-BNV yêu cầu đối chiếu ngày làm việc, loại ngày nghỉ và khoảng thời gian trùng với các chế độ khác. Không mặc định thứ Bảy, Chủ nhật luôn là ngày nghỉ của mọi doanh nghiệp. Thời gian nghỉ chuyển từ cuối năm sang đầu năm được phân vào năm tương ứng, không coi là một hạn mức không giới hạn.
Ví dụ về lịch: với đơn vị làm thứ Hai đến thứ Sáu, đợt nghỉ từ thứ Sáu đến thứ Hai không có lễ và không trùng chế độ khác có hai ngày làm việc để đối chiếu. Nếu lịch làm việc khác, phải đếm lại theo lịch thực tế và giấy tờ hợp lệ.
4. Bảng kiểm trước khi gửi hồ sơ
- Ghi lý do nghỉ và nhánh chế độ; tách hồ sơ bản thân ốm với hồ sơ con ốm.
- Đối chiếu ngày trên chứng từ y tế với lịch làm việc và dữ liệu chấm công; đánh dấu khoảng trùng.
- Ghi căn cứ tiền lương, tỷ lệ đang áp dụng và số ngày đề nghị; người kiểm tra xác nhận từng ô thay vì chỉ nhìn tổng tiền.
- Lưu bản đã gửi, mã tiếp nhận, phản hồi bổ sung và kết quả giải quyết bằng bảng theo dõi hồ sơ theo lần gửi.
Nếu vướng thao tác trên phần mềm, chuẩn bị phiếu báo lỗi có thông tin phiên bản và bước lỗi. Phiếu hỗ trợ kỹ thuật không thay chứng từ y tế hoặc kết quả giải quyết của cơ quan BHXH.
